Kafkas Dernekleri Federasyonu’nun (KAFFED) Ekim 2026 Olağan Genel Kurulu gündemindeki tüzük ve isim değişikliği tartışması; sıradan bir idari düzenleme ya da yüzeysel bir tabela değişimi değildir. Bu Genel Kurul, kurumun fiili gerçekliğini tescil etme ve geleceğine ilişkin varoluşsal bir tercih yapma fırsatıdır.
Geçmişte “Kafkas” isim tercihinin kendi tarihsel şartları içerisinde anlaşılabilir gerekçeleri olabilir. O yıllarda, tüm Kuzey Kafkas halklarını kucaklayan bir şemsiye oluşturma ideali, o günün siyasi konjonktüründe makul ve samimi bir çaba olabilir. Ancak bir örgütün kuruluşunda yapılan tercihler sonsuza kadar değişmez doğrular olmak zorunda değildir. Toplumlar değişir. Siyasi şartlar değişir. Kendimizi tanımlama biçimimiz değişir. Örgütlerin ihtiyaçları değişir. Bazen geçmişte bizi bir arada tutan kavram, geleceğimizi tarif etmekte yetersiz kalabilir.
KAFFED’in bugün fiilen kimi temsil ettiği ile adının söylediği şey arasındaki uyumsuzluk ise artık aşikârdır.
“KAFFED’in kuruluşu şöyleydi, böyleydi” söylemine karşın bugünün gerçeği nettir: Diğer Kafkas halkları zaman içerisinde kendi özgün kimlikleriyle derneklerini, federasyonlarını ve vakıflarını kurmuşlardır. Abhazlar AbhazFed çatısı altında; Çeçenler, Osetler, Karaçay-Malkarlar ve Dağıstan halkları da kendi özgün örgütlenmeleriyle yol almıştır.
Bugün ise KAFFED’e üye Abhaz, Çeçen, Oset, Dağıstanlı veya Karaçay-Malkar derneği bulunmamaktadır. KAFFED’in mevcut üye yapısını oluşturan derneklerin tamamı Çerkes (Adığe) dernekleridir. Elbette bu derneklerin üyeleri arasında farklı Kafkas halklarından kişiler bulunabilir; ancak bu, derneklerin temsil ettiği kurumsal kimliği değiştirmez. Dahası, bu derneklerin önemli bir bölümü kendi isimlerinde Çerkes/Adığe kimliğini zaten açık biçimde ortaya koymuştur.
Daha da önemlisi, bugün KAFFED’in ne Osetya’da ne Çeçenya’da ne Dağıstan’da ne de Karaçay-Malkar halkları nezdinde gerçek bir örgütsel karşılığı vardır. Abhazya’daki tarihsel karşılığının ise AbhazFed’in kendi kurumsal yapısını güçlendirmesiyle birlikte artık sürdürülebilir bir zemini kalmamıştır.
Bu tablo karşısında KAFFED’in isminin “Çerkes (Adığe) Dernekleri Federasyonu” olarak güncellenmesi artık bir tercih değil, mevcut gerçekliğin doğal sonucudur.
Bu, yalnızca bir isim düzeltmesi değildir; federasyonun kim olduğunu açıkça ifade eden siyasi bir duruştur.
Ancak isim değişikliği tek başına KAFFED’in geleceğini kurtarmaya yetmez.
Sadece tabelasını değiştiren, fakat zihniyetini, çalışma biçimini ve misyonunu yenilemeyen bir KAFFED’in uzun vadede ayakta kalması mümkün değildir. İsim değişikliği, daha kapsamlı bir kurumsal dönüşümün başlangıcı olmalıdır.
Yeni KAFFED; Türkiye’de, vatanda ve küresel diasporada Çerkes (Adığe) halkının haklarını ve çıkarlarını savunan, demokratik ve proaktif bir aktör olmalıdır.
Çerkes halkının vatanını doğru tanımlamalı; "Çerkesya" kavramını kurumsal söylemin merkezine yerleştirmeli ve vatanla bağların güçlendirilmesini stratejik bir hedef olarak görmelidir.
Vatana dönüşün önündeki siyasi, hukuki ve psikolojik engellerle mücadele etmeli; “Çerkesler Çerkesyalıdır” bilincini yalnızca bir slogan değil, somut bir politika perspektifi haline getirmelidir.
Karar alma mekanizmaları merkezci ve katı yapılardan kurtarılarak; tabanın, kadınların ve gençliğin dinamizmini kapsayan demokratik bir kitle örgütü karakterine bürünmelidir.
Sadece birkaç ismin yönettiği değil, üyelerin ve delegelerin söz sahibi olduğu, şeffaf ve hesap verebilir bir yapı inşa edilmelidir.
Güçlü bir federasyon, yalnızca çok sayıda derneği aynı çatı altında bulunduran değil; o toplumun ortak aklını, siyasi iradesini ve gelecek vizyonunu üretebilen bir örgüttür.
KAFFED bir tercihle karşı karşıyadır.
Ya üye tabanının fiili gerçekliğini yansıtan “Çerkes (Adığe) Dernekleri Federasyonu” ismini benimseyip vatan merkezli, demokratik ve geleceğe dönük yeni bir vizyon ortaya koyacaktır;
Ya da değişime direnerek toplumun gerisinde kalan, giderek işlevsizleşen bir yapı olarak tarihin tozlu raflarındaki yerini alacaktır.
Tarihimizin bize yüklediği sorumluluk yalnızca bir tabelayı değiştirmek değildir. Kendi kimliğimizi doğru adlandırmak, vatanımızla bağımızı yeniden kurmak ve Çerkes (Adığe) halkının geleceğini inşa edecek siyasi ve kurumsal vizyonu ortaya koymaktır.
Mesele yalnızca KAFFED’in adının ne olacağı değildir. Mesele, Çerkes halkının geleceğinin nasıl örgütleneceğidir.
Hakhu Nart
24.08.2026
Kaynak: Çerkesya Gençliği Facebook sayfası
Comments
Post a Comment